Een verpakking die je kunt opeten, of die anders binnen zes weken gewoon verdwijnt: dat is het idee achter Notpla. Het Britse bedrijf (een samentrekking van “not plastic”) maakt verpakkingsmateriaal van zeewier en is inmiddels veel meer dan alleen een mooie ontwikkeling in een laboratorium. Sinds begin 2026 liggen de patat- en snackbakjes bij 160 vestigingen van Kwalitaria in Nederland verpakt in Notpla-materiaal. Reden genoeg om Notpla eens onder de loep te nemen!
Wat is Notpla?
Notpla ontwikkelt verpakkingsmateriaal op basis van zeewier en plantaardige extracten, zonder plastic, PFAS of microplastics. Het bedrijf werkt met verschillende toepassingen: een coating voor kartonnen bakjes (vervangt de plastic binnenlaag die karton vet- en vochtbestendig maakt), flexibele films voor droge producten met een laag vochtgehalte, sachets voor sauzen zoals ketchup, en het bekendste product Ooho: een eetbaar bolletje gevuld met vloeistof, bedoeld voor sportevenementen en festivals.
Het basismateriaal is zeewier, een van de snelst groeiende organismen ter wereld. Het heeft geen zoet water, landbouwgrond of meststoffen nodig om te groeien, en neemt tijdens de groei CO2 op. Onverwerkte producten breken volgens Notpla binnen vier tot zes weken af, het is thuis te composteren en zonder dat er iets achterblijft.
Wie zit er achter Notpla?
Notpla is in 2014 opgericht door Rodrigo Garcia Gonzalez en Pierre-Yves Paslier, die elkaar leerden kennen tijdens een gezamenlijke master aan Imperial College London en de Royal College of Art, dezelfde combinatie van instellingen als bij Ponda overigens. Het bedrijf begon onder de naam Skipping Rocks Lab en is gevestigd in Hackney, Londen.
Notpla heeft in meerdere rondes in totaal ongeveer 47 tot 52 miljoen dollar aan investeringen opgehaald, onder meer via een ronde van 20 miljoen pond (ruim 23 miljoen euro) in 2024, geleid door UB FIGG met deelname van onder andere Horizons Ventures en Temasek Trust. In 2022 won het bedrijf de Earthshot Prize (1 miljoen pond) in de categorie “Build a Waste-Free World”, een prijs die is ingesteld door prins William.
Deze cijfers zijn onafhankelijk te verifiëren via investeerdersdatabases en persberichten, in tegenstelling tot bijvoorbeeld het oprichtersverhaal, dat grotendeels via Notpla’s eigen kanalen wordt verteld.
Waarom het de moeite waard is
Het sterkste punt van Notpla is dat het één van de weinige “plastic-vrije” claims is die ook daadwerkelijk onafhankelijk is getoetst. In 2023 liet de Nederlandse Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), na een negen maanden durend onderzoek en een beoordeling door adviesbureau Eunomia, vaststellen dat de Notpla-coating als eerste en enige materiaal op de markt volledig buiten de definitie van “plastic” uit de EU-richtlijn voor single-use plastics valt. Dat is relevant, want juist in deze markt wordt de term “plastic-vrij” vaak losjes gebruikt voor materialen die dat bij nadere beschouwing niet zijn.
Die erkenning heeft ook praktische gevolgen: de Notpla-coating hoeft niet te voldoen aan de verboden en heffingen die de EU-richtlijn oplegt aan single-use plastic verpakkingen. Sinds januari 2024 wordt het materiaal via distributeur Conpax in de Benelux uitgerold, met als doel minimaal 15 miljoen stuks single-use plastic verpakking in Nederland te vervangen. De recente samenwerking met Kwalitaria (160 vestigingen, geschatte besparing van 102,5 ton CO2 en 6,9 ton plastic per jaar) is daar een concreet voorbeeld van, en toont dat het niet bij pilots in een laboratorium blijft.
Ook buiten Nederland is de opschaling zichtbaar. De samenwerking met Just Eat Takeaway.com begon als kleine pilot bij drie Londense restaurants en is inmiddels uitgegroeid tot een partnership in acht Europese landen. Bij de UEFA-finales werden meer dan 300.000 zeewiergecoate bakjes ingezet, met volgens Notpla een CO2e-reductie van 70 procent ten opzichte van plastic alternatieven.
Volgens een levenscyclusanalyse die Notpla zelf laat uitvoeren en “third-party reviewed” noemt, stoot de coating tot 79 procent minder CO2e uit dan een vergelijkbare polypropyleen verpakking, en 39 procent minder dan een met PLA gecoate kartonnen variant.
De kritische kant
De schaal is nog beperkt ten opzichte van het probleem. Notpla meldt wereldwijd inmiddels meer dan 35 miljoen single-use plastic items te hebben vervangen, met een productieprognose van circa 25 miljoen bakjes (465 ton vermeden plastic) voor 2025. Dat klinkt indrukwekkend, maar wereldwijd komt jaarlijks een veelvoud daarvan aan plastic verpakkingsafval alleen al in de oceaan terecht. Notpla is dus aantoonbaar aan het opschalen, maar bevindt zich nog in een fase waarin de impact vooral lokaal en project-gebonden is.
Het materiaal is nog kwetsbaar. Meerdere onafhankelijke branchebronnen wijzen erop dat de houdbaarheid van Notpla-materiaal kort is en het materiaal delicaat, met opschaling als openstaand vraagstuk. Eén materiaalgids formuleerde het scherp: “Notpla is not scaleable. At least not yet.” Dat is geen verwijt aan het bedrijf (elke nieuwe materiaaltechnologie doorloopt deze fase), maar wel iets om mee te wegen bij de vraag hoe snel dit een mainstream alternatief wordt.
De cijfers over CO2-winst komen van Notpla zelf. De 79 en 39 procent CO2-reductie die het bedrijf communiceert, zijn gebaseerd op een levenscyclusanalyse die Notpla liet uitvoeren en zelf publiceert als “third-party reviewed”. Dat is een andere status dan een onafhankelijk gepubliceerde, peer-reviewed LCA die door buitenstaanders te controleren is. De bredere wetenschappelijke literatuur over levenscyclusanalyses van zeewier-bioplastics is bovendien nog relatief jong en wijst vaak op het drogen en de energie-intensieve extractie van zeewier als de grootste belasting in de keten, iets dat in commerciële communicatie doorgaans onderbelicht blijft.
Notpla is niet de enige speler in dit veld, en de “plastic-vrij”-discussie is breder dan Notpla alleen. Notpla’s eigen hoofd marketing wees er in 2023 zelf op dat de EU-richtlijn “grote mazen” bevat waardoor andere bedrijven zich ten onrechte als plastic-vrij kunnen presenteren. Dat is een terecht punt, maar het onderstreept ook dat de classificatie een juridisch-technische kwestie is die per materiaal en per beoordelaar kan verschillen. Daarnaast concurreert Notpla met andere biologisch afbreekbare materialen zoals PLA en PHA’s, die weliswaar anders scoren op punten als marine afbreekbaarheid, maar in dezelfde markt spelen.
Waar kun je het tegenkomen?
Notpla is geen product dat je als consument in de winkel koopt. Je komt het materiaal tegen als verpakking om je eten heen: bij deelnemende horecazaken zoals Kwalitaria, bij evenementen waar Ooho-bolletjes worden uitgedeeld (zoals eerder bij de London Marathon), of indirect via de foodservicepartners die Notpla-coating gebruiken voor hun bakjes. Bedrijven kunnen zelf kant-en-klare bakjes bestellen via de webshop van Notpla, of de coating en het papier afnemen om in hun eigen verpakkingslijn te verwerken.
Conclusie over Notpla
Notpla combineert twee dingen die je in deze sector niet vaak samen ziet: een materiaal dat aantoonbaar en onafhankelijk getoetst plastic-vrij is, en een reële, groeiende aanwezigheid in de Nederlandse horeca in plaats van alleen proefprojecten. Dat maakt het een van de meer geloofwaardige spelers in verpakkingsland. Tegelijk is het nog altijd een jong, goed gefinancierd bedrijf dat zijn eigen impactcijfers publiceert, met een materiaal dat volgens onafhankelijke bronnen nog kwetsbaar is en met een schaal die, hoe reëel ook, nog klein is ten opzichte van het wereldwijde verpakkingsprobleem. Geen reden om het af te schrijven, wel reden om de komende opschaling te blijven volgen.
Beeldmateriaal: copyright Notpla
