Begin 2023 stapten wij over naar Zonneplan Energie. Niet omdat we per se ‘iets nieuws’ wilden, maar omdat we wel móésten. Ons energiecontract liep af, de oorlog in Oekraïne was net uitgebroken en de offertes die we kregen van traditionele energieleveranciers waren ronduit schokkend te noemen. Na een tijdje zeer hoge maandelijkse bedragen te hebben betaald, namen we de beslissing om te kiezen voor een dynamische energiecontract. Dat bleek achteraf een goede keus.
Wat is een dynamisch energiecontract?
Bij een dynamisch energiecontract betaal je geen vast of variabel tarief, maar volg je de uurprijzen van de energiemarkt. Voor stroom betekent dat: elk uur een andere prijs. Voor gas geldt een dagprijs.
Dat klinkt best spannend, maar het past goed bij huishoudens met zonnepanelen. Want:
- je betaalt de marktprijs als je stroom afneemt
- je ontvangt de marktprijs als je stroom teruglevert
- en je vermijdt vaste terugleverkosten die bij veel traditionele contracten van kracht zijn
Het grote verschil zit niet in ‘goedkoop of duur’, maar in transparantie. Je ziet precies wat energie op dat moment waard is en je kunt daar (als je wilt) je gedrag op aanpassen.
Waarom wij kozen voor dynamische tarieven
Zoals gezegd waren we al jaren klant bij één van de traditionele energiepartijen zoals Essent, Vattenfall en Greenchoice. Dat ging altijd prima. Maar net rond het aflopen van ons contract, in een periode die werd gekenmerkt door corona en geopolitieke onzekerheid, veranderde de markt snel. Energieprijzen fluctueerden enorm en vaste contracten werden opnieuw geprijsd. De maandbedragen die daarbij hoorden lagen fors hoger dan we gewend waren.
Dat is op zichzelf begrijpelijk: energiebedrijven moesten risico’s afdekken in een uitzonderlijke markt. Tegelijkertijd bracht het ons aan het denken. In plaats van te kiezen voor maximale zekerheid tegen een hoge prijs, besloten we te kijken naar een alternatief dat beter aansloot bij onze situatie, zeker omdat we ook al hadden besloten om zonnepanelen te gaan plaatsen. Zo kwamen we uit bij dynamische tarieven en dus ook Zonneplan. Ook al is het inmiddels al wat meer doorsnee, in 2023 zat een zeer groot deel van de consumenten nog aan een vast contract vast.
Overstappen midden in onzekerheid
Per 1 januari 2023 besloten we het anders te doen. We wonen in een vrijstaand huis en hadden eind 2022 opdracht gegeven om zonnepanelen te laten plaatsen. Na behoorlijk wat gedoe met de leverancier en vertraging gingen ze helaas pas in mei van 2023 op ons dak.
Onze opbrengst sinds toen is:
- 2023 (vanaf mei): 2,6 MWh (teruglevering: 1900 kWh tegen 0,23 euro)
- 2024: 3,3 MWh (teruglevering: 2300 kWh tegen 0,19 euro)
- 2025: 3,7 MWh (teruglevering: 2500 kWh tegen 0,19 euro)
Op jaarbasis levert het terugleveren ons iets meer dan 400 euro op. Toch betaal je ook minder per maand omdat je zelf ook stroom gebruikt wat je opwekt en hier dus geen rekening voor krijgt. Daarbij voelt het ook alsof je minder afhankelijk bent en dat is ook wel prettig.
Waarom dynamisch en waarom Zonneplan?
In die periode waren partijen als Frank Energie en Tibber nog relatief onbekend. Zonneplan sprong eruit door:
- duidelijke communicatie
- goede reviews
- transparante prijzen
- en vooral: een dynamisch contract dat logisch voelde bij zonnepanelen
Geen ingewikkelde beloftes, geen ‘vaste zekerheid’ tegen elke prijs, maar je volgt gewoon de marktprijs. En dat voelt eerlijk.
Inmiddels zijn er dus meer serieuze alternatieven binnen dynamische energie dan Zonneplan. De verschillen zitten niet zozeer in de stroomprijs (die is voor iedereen gelijk), maar vooral in hoe leveranciers omgaan met teruglevering en gebruiksgemak.
- Zonneplan richt zich duidelijk op zonnepaneelbezitters. Geen terugleverkosten (zelfs een zonnebonus), een gebruiksvriendelijke app en, belangrijk, een verhaal dat dynamische energie ook voor ‘gewone huishoudens’ begrijpelijk maakt.
- Frank Energie is technischer maar ook erg transparant, en is interessant als je actief wilt sturen op momenten van teruglevering (bijvoorbeeld bij negatieve prijzen).
- Tibber is sterk in automatisering en integraties (vooral interessant bij EV’s), maar rekent bij teruglevering met een verkoopvergoeding, wat voor huishoudens met veel zonnepanelen minder aantrekkelijk kan zijn.
Voor ons gaf uiteindelijk de doorslag dat Zonneplan dynamische energie simpel en toegankelijk maakte, zonder dat het een hobby of technisch project werd. En ook omdat ze in 2023 de meeste goede reviews hadden en bekender waren dan Frank Energie en Tibber.
Leven met dynamische energie en zonnepanelen
Wat mij positief heeft verrast, is hoe snel dynamische energie normaal wordt. De app van Zonneplan is daarbij cruciaal. Je ziet in één oogopslag:
- wanneer stroom goedkoop of duur is
- wat gas kost
- hoeveel je teruglevert
- en hoeveel dat je oplevert (wat soms erg weinig is)
In de zomer wek je veel op, maar dan is de stroomprijs uiteraard laag. Dat is geen weeffout van Zonneplan, dat is hoe de markt werkt. Juist dát inzicht maakt je bewuster.
We denken nu echt anders:
- de wasmachine draait vaker overdag
- de vaatwasser later op de avond als de piek voorbij is
- de wasdroger ook als de prijs ok is
We zijn hier niet krampachtig mee bezig, maar we zijn ons gewoon veel bewuster van wat energie kost en wanneer energie (gas en stroom) goedkoop of juist heel duur is.
Kritische noot: lock-in ligt op de loer
Als ik dan toch iets kritisch moet noemen: Zonneplan stuurt je wel richting hun ecosysteem met hun eigen laadpalen en thuisbatterijen. Heel fijn omdat het allemaal lekker met elkaar werkt, maar je creëert hiermee ook een vorm van lock-in.
Op dit moment hebben wij:
- geen EV (die komt er wel binnenkort)
- geen warmtepomp
- geen thuisbatterij
- binnenkort wel een laadpaal (ja, van Zonneplan)
Maar ook zonder dat ecosysteem werkt het allemaal prima. En dat is belangrijk: je moet niet verplicht worden om verder te investeren.
Zouden we het opnieuw doen? Het antwoord daar op is zonder enige twijfel: ja. Sterker nog: ik zou dynamische energie bijna iedereen aanraden. Veel mensen blijven bij grote namen ‘voor de zekerheid’, maar staan zelden stil bij de vraag of het ook écht beter voor hen is.
Dynamische energie klinkt spannend, maar is in de praktijk vaak eerlijker, transparanter en zelfs in turbulente tijden goedkoper.
Voor wie is dit (nog) geen goed idee?
Eigenlijk maar voor één groep: mensen die totaal geen inzicht of interesse willen in hun energieverbruik en liever elke maand hetzelfde bedrag betalen, ongeacht of dat rationeel klopt. Voor iedereen met zonnepanelen geldt: begrijpen hoe energie werkt, loont.
Mijn conclusie
Mijn overstap naar Zonneplan begon uit urgentie en ook een beetje uit frustratie, maar hierdoor was ik ook gedwongen om eens goed te kijken naar de energiemarkt en de beschikbare opties. Achteraf gezien was het een van de meest rationele keuzes die we konden maken. Drie jaar later voelt dynamische energie niet spannend, maar logisch. Zeker als je zelf energie opwekt. Het is zeker niet perfect, maar wel eerlijk. En dat is in de huidige energiemarkt al heel wat.
Beeldmateriaal: copyright Zonneplan, indien dit niet vermeld wordt
